I. Nền dân trí chủ (Démosciocratie) có thể áp dụng ở mọi quốc gia
Nền tảng và tổ chức
Lời mở đầu: triết lý và nguyên tắc nền tảng
- Nền dân trí chủ dựa trên việc chấm dứt các chính trị gia chuyên nghiệp.
- Không có đảng phái chính trị, không có các chiến dịch ý thức hệ, không có sự nghiệp bầu cử.
- Quyền lực mang tính tạm thời, có thể bị bãi miễn và mang tính chức năng, chỉ được thực thi bởi các đại diện của nhân dân hoặc của các phường hội.
- Tính chính danh bắt nguồn từ năng lực, kinh nghiệm địa phương và sự hiểu biết thực địa, chứ không phải từ sức lôi cuốn hay sự nổi tiếng.
- Việc đại diện được xem như một nghĩa vụ công dân ở cấp cao, có giới hạn về thời gian và được quy định chặt chẽ.
1. Tổ chức lãnh thổ
1.1 Định nghĩa các lãnh thổ và tiểu lãnh thổ
- Nước Pháp gồm 352 lãnh thổ tương ứng với các phó tỉnh (sous-préfecture) cũ, bao gồm cả chính quốc và các vùng hải ngoại.
- Mỗi lãnh thổ được chia thành 20 tiểu lãnh thổ, được xác định theo diện tích, chứ không theo mức độ gần gũi thực tế với công dân.
- Các tiểu lãnh thổ là cơ sở để chỉ định các đại diện, bảo đảm sự hiểu biết thực địa.
1.2 Chỉ định các đại diện địa phương
- Tại mỗi tiểu lãnh thổ: 1 đại diện của nhân dân và 1 đại diện của các phường hội.
- Chỉ những công dân là đại diện của các phường hội mới tham gia vào việc chỉ định này, nhằm bảo đảm sự hiểu biết thực sự về các ngành nghề và nhu cầu của lãnh thổ.
- Các đại diện là người tình nguyện, không vận động tranh cử và không thuộc đảng phái nào.
- Thời hạn nhiệm kỳ: 1 năm, chỉ được đảm nhiệm lại sau mỗi 20 năm để tránh mọi sự chuyên nghiệp hóa.
1.3 Hội đồng Lãnh thổ
- Thành phần: 20 đại diện của nhân dân + 20 đại diện của các phường hội = 40 thành viên.
- Tính chất: xã hội dân sự cấp lãnh thổ, tạm thời, phi chính trị hóa.
- Vai trò chính: xác định các nhu cầu và vấn đề của lãnh thổ; sắp xếp thứ tự ưu tiên và các dự án; xác định ngân sách cần thiết; bổ nhiệm Giám đốc Lãnh thổ (tương đương về chức năng với một thị trưởng hoặc một cơ quan hành pháp lãnh thổ).
1.4 Giám đốc Lãnh thổ và các phó giám đốc
- Bổ nhiệm: do Hội đồng Lãnh thổ, có thể bị bãi miễn bất cứ lúc nào.
- Vai trò: thực hiện các định hướng và quyết định của Hội đồng.
- Bổ nhiệm các phó giám đốc chuyên trách (tối đa 12) phụ trách các lĩnh vực như: kinh tế, tư pháp, giáo dục, y tế, cơ sở hạ tầng, môi trường, văn hóa, an ninh, v.v.
- Trách nhiệm: trước Hội đồng Lãnh thổ, có thể bị bãi miễn bất cứ lúc nào.
2. Đại diện quốc gia
2.1 Chỉ định các đại diện
- Mỗi Hội đồng Lãnh thổ chỉ định: 1 đại diện của nhân dân → Quốc hội; 1 đại diện của các phường hội → Thượng viện.
- Nhiệm kỳ: 1 năm, đồng bộ với Hội đồng Lãnh thổ.
- Vai trò: đưa ra ý kiến và biểu quyết về các biện pháp của chính phủ, không có sáng kiến chính trị riêng.
2.2 Mục tiêu của hai viện
- Quốc hội: tập hợp các đại diện của nhân dân, phản ánh các công dân.
- Thượng viện: tập hợp các đại diện của các phường hội, phản ánh những người sản xuất và làm cho đất nước vận hành.
- Vận hành: cân bằng, phi đảng phái, dựa trên sự hiểu biết thực tế về các lãnh thổ.
3. Chính phủ quốc gia
3.1 Thành lập các nhóm chính phủ
- 10 nhóm ứng cử, mỗi nhóm có một người đứng đầu, đệ trình một chương trình hành động và một ngân sách dự kiến.
3.2 Lựa chọn chính phủ
- Bởi nhân dân: phổ thông đầu phiếu theo tỷ lệ → 4 nhóm được chọn (xếp hạng cao nhất).
- Bởi các viện: 4 nhóm được chọn sẽ được đánh giá → chỉ 1 nhóm được bầu để thành lập chính phủ, theo biểu quyết đa số đặc biệt (~75 %).
3.3 Nhiệm kỳ và khả năng bãi miễn
- Thời hạn: linh hoạt, có thể kéo dài 5, 6 hoặc 10 năm nếu chương trình được tôn trọng và được các viện cùng các lãnh thổ chấp thuận.
- Bãi miễn: bất cứ lúc nào bằng biểu quyết của cả hai viện nếu không tôn trọng chương trình hoặc các đề xuất của các lãnh thổ.
3.4 Triển khai chương trình tại các lãnh thổ
- Chính phủ bổ nhiệm các đại diện lãnh thổ tại mỗi tiểu lãnh thổ và lãnh thổ để theo dõi việc thực hiện chương trình và ngân sách.
- 22 vùng lịch sử được khôi phục để điều phối việc áp dụng và giám sát: giáo dục, các dịch vụ công, các dự án kinh tế, sự nhất quán của ngân sách.
4. Thù lao và phụ cấp
4.1 Các đại diện lãnh thổ và quốc gia
- Giữ nguyên lương, cộng thêm phụ cấp chi trả các chi phí liên quan đến chức vụ, và một khoản thưởng vừa phải, phù hợp để sống bình thường, không làm giàu quá mức.
- Mục tiêu: cho phép mọi công dân tham gia, bất kể thu nhập của họ.
4.2 Giám đốc Lãnh thổ và các phó giám đốc
- Thù lao tương xứng với mức độ trách nhiệm, đồng thời duy trì các nguyên tắc minh bạch, công bằng và không có đặc quyền.
5. Nguyên tắc chung của nền dân trí chủ
- Quyền lực mang tính chức năng, tạm thời và có thể bị bãi miễn, không bao giờ mang tính cá nhân.
- Việc đại diện dựa trên năng lực và sự hiểu biết thực địa, không dựa trên ý thức hệ hay sức lôi cuốn.
- Chuỗi trách nhiệm: tiểu lãnh thổ → Hội đồng Lãnh thổ; đại diện quốc gia → Quốc hội và Thượng viện; chính phủ được bầu → đại diện lãnh thổ → các vùng.
- Sự tham gia trực tiếp của công dân trong đời sống nghề nghiệp và đời sống lãnh thổ của họ.
Nền dân trí chủ biến việc quản trị thành một nghĩa vụ công dân thường trực, gắn liền với thực tế và được kiểm soát bởi những người hiểu rõ thực địa.
II. Lời tựa và triết lý
Tự do – Bình đẳng – Sự thật
Từ hàng nghìn năm nay, các dân tộc vẫn tìm kiếm cách tốt nhất để cùng chung sống.
Các nền văn minh nối tiếp nhau. Các vương quốc, đế chế, nền cộng hòa và nền dân chủ, mỗi thứ đều mang lại những tiến bộ, nhưng cũng có những giới hạn của mình. Không một hệ thống nào đã thành công trong việc bảo đảm lâu dài tự do, bình đẳng, công lý, sự thật và hạnh phúc của các dân tộc.
Ngày nay nhân loại đang phải đối mặt với những thách thức chưa từng có: toàn cầu hóa, phát triển khoa học, trí tuệ nhân tạo, khủng hoảng kinh tế, xung đột, cạn kiệt tài nguyên, mất niềm tin vào các thể chế và khoảng cách ngày càng lớn giữa công dân với các trung tâm ra quyết định.
Những thách thức này đòi hỏi một sự suy ngẫm mới.
Nền dân trí chủ là một đề xuất về quản trị, đặt lãnh thổ, trách nhiệm, năng lực, sự kiểm soát thường xuyên đối với các thể chế và sự tham gia của công dân vào trung tâm của tổ chức chính trị.
Nó không có ý định xóa bỏ lịch sử. Nó mong muốn học hỏi từ cả những thành công lẫn những sai lầm của các hệ thống đi trước để mở ra một con đường mới.
Nền dân trí chủ dựa trên ba nguyên tắc cơ bản:
Tự do. Bởi vì không con người nào có thể phát triển trọn vẹn nếu không được tự do suy nghĩ, sáng tạo, làm việc và kinh doanh trong sự tôn trọng quyền của người khác.
Bình đẳng. Bởi vì mỗi công dân đều có phẩm giá như nhau trước pháp luật và phải có thể tham gia vào đời sống của cộng đồng mà không có đặc quyền về xuất thân, tài sản hay đảng phái chính trị.
Sự thật. Bởi vì không một xã hội bền vững nào có thể thịnh vượng nếu các quyết định công dựa trên sự dối trá, thao túng hay thông tin sai lệch. Việc chân thành tìm kiếm sự thật, tính minh bạch và trách nhiệm là những điều kiện thiết yếu của một nền quản trị công bằng.
Nền dân trí chủ coi quyền lực không phải là tài sản. Quyền lực là một sứ mệnh tạm thời được tập thể giao phó để phục vụ lợi ích chung.
Mỗi công dân được kêu gọi, trong suốt cuộc đời mình, trở thành một chủ thể trong việc quản trị lãnh thổ của mình, không phải để thống trị, mà để góp phần vào sự phát triển của cộng đồng.
Sự tiến bộ của một quốc gia không chỉ được đo bằng sự giàu có vật chất, mà còn bằng chất lượng giáo dục, công lý, nghiên cứu, kinh tế, môi trường, an ninh và sự tôn trọng dành cho mỗi con người.
Tác phẩm này không được trình bày như một chân lý tuyệt đối. Nó là một lời mời gọi suy ngẫm, tranh luận và cùng nhau xây dựng một tổ chức chính trị có khả năng đáp ứng những thách thức của thế kỷ XXI và của các thế hệ tương lai.
Mười hai nền tảng
- Tự do cá nhân là quyền hàng đầu.
- Bình đẳng trước pháp luật là tuyệt đối.
- Sự thật được tìm kiếm trước mọi quyết định công.
- Tư pháp độc lập và có trách nhiệm.
- Không quyền lực nào được phép trở thành vĩnh viễn.
- Mọi quyền lực đều kiểm soát lẫn nhau.
- Lãnh thổ là cơ sở của mọi sự đại diện.
- Năng lực được đặt lên trên sự thuộc về đảng phái chính trị.
- Các đại diện trở lại nghề nghiệp của mình sau khi hết nhiệm kỳ.
- Các quyết định phải cải thiện lâu dài cuộc sống của công dân.
- Các thế hệ tương lai phải được tính đến.
- Tri thức và kinh nghiệm phải dẫn dắt các quyết định.
Quyền lực phải luôn thuộc về nhân dân, nhưng được thực thi bởi những công dân có năng lực, một cách tạm thời, dưới sự kiểm soát thường xuyên và vì lợi ích duy nhất của tập thể.
Bố cục của tác phẩm
- Lời tựa
- Dẫn nhập: tại sao cần một nền quản trị mới?
- Chương I – Các nền tảng triết học của nền dân trí chủ
- Chương II – Công dân
- Chương III – Lãnh thổ
- Chương IV – Các phường hội
- Chương V – Các thể chế
- Chương VI – Hiến pháp
- Chương VII – Các luật tổ chức
- Chương VIII – Áp dụng thực tiễn
Ý kiến của bạn rất quan trọng: hãy để lại bình luận bên dưới.
